تمامی افراد احساس ترس را تجربه می کنند. بر اساس مطالعات انجام شده ترس از تاریکی، ترس از فیلم های ترسناک و همچنین ترس از حیواناتی مانند سگ، مار و انواع عنکبوت ها از شایع ترین علل ترس در کودکان اعلام شده است.
ترس درواقع احساسی است که همه افراد با آن به دنیا آمده اند و احساسی است که به ما کمک می کند تا از خودمان محافظت کنیم و در مقابل عوامل خطرناک واکنش نشان دهیم.
در نوزادان احساس ترس به گریه می انجامد و والدین برای آرام کردن کودکشان آن ها را در آغوش می کشند و محیط امنی را برای آن ها ایجاد می کنند.
این موضوع در سنین بالاتر به دلیل درک و شناختی که کودکان از محیط اطراف به دست می آورند توسط کودک کنترل می شود. زیرا کودک به دلیل کنجاوی به دنبال شناخت عامل ترس تفاوت بین واقعیت و تخیل را تشخیص می دهد و از این طریق می تواند احساس ترس خود غلبه کند.
چه زمانی احساس ترس منطقی است؟
اگر احساس ترس ناشی از موضوعی است که ممکن است سلامت کودک را به خطر بیاندازد کاملا منطقی و قابل قبول است. مثلا دوچرخه سواری در بزرگراه برای کودک مسلما خطرناک بوده و باید از احساس ترس خود پیروی کند.
ترس در کودک در دوران مختلف زندگی علل مختلفی دارد
مواجه با افراد نا آشنا در دوران نوزادی
در هشت ماهگی کودکان قادر به تشخیص چهره هستند و اگر با چهره ای بجز پدر و مادر و آشنایان خود رو به شوند دچار اضطراب و ترس می شوند. از رفتن به بغل آنها خودداری می کنند و محکم به پدر و مادر خود می چسبند تا احساس امنیت کنند.
اضطراب جدایی
احساس ترس در کودکان نوپا ناشی از اضطراب جدایی است. تا 2 سالگی کودکان دوست ندارند از والدین خود جدا شوند حتی برای خوابیدن نیز به والدین خود وابسته هستند.
ترس از تخیلات
کودکان 4 تا 6 ساله از تصورات خود می ترسند. آن ها در این سن قادر به تشخیص واقعیت از تخیل نیستند. از نظر آنها هیولاها واقعی هستند. تاریکی، رویاهای ترسناک و صداهای خیلی بلند مانند رعد و برق از دیگر عواملی هستند که می توانند منجر به ترس در کودک شوند.
کودک 7 ساله واقعیت را از تخیل تشخیص می دهد و در این سن از هیولای زیر تخت نمی ترسد. در این سن کودکان از خطرات واقعی می ترسند. ترس از بلایای طبیعی، حضور افراد ناشناس در خانه، دزد و مرگ از جمله مواردی است که کودکان از آن ها می ترسند. در سنین مدرسه کودکان از حضور در جمع، شکست تحصیلی و … می ترسند.
ترس از حضور در اجتماع
نوجوانان در این سن ترس از حضور در اجتماع دارند. این که ظاهر آنها در جمع چگونه است از جمله علل شایع ترس در این گروه سنی است.
چگونه می توانیم به کودکی که ترسیده است کمک کنیم؟
- استفاده از جمله ” نگران نباش من در کنار تو هستم و از تو مواظبت می کنم” بسیار موثر است. برای نوزادان و کودکان نوپا آغوش پدر و مادر امنیت را برای آنها به همراه دارد.
- طی دروان رشد کودک با او در مورد انواع ترس هایش صحبت کنید. به او یاد بدهید که احساسات خود را از طریق کلمات بیان کند. به او کمک کنید تا تجربه های جدید را امتحان کند.
- زمانی که با فرد جدیدی مواجه می شود هم زمان که او را درآغوش خود دارید اجازه دهید تا با او اشنا شود . کم کم احساس عدم امنیت خود را کنار بگذارد. به صورت ناگهانی او را به افراد غریبه نسپارید.
- در ابتدا برای مدت کوتاه از کودک دور شوید. در زمان جدایی از کودک به او بگویید که به زودی برمی گردید او را در آغوش بگیرید و لبخند بزنید و بعد از مدت کوتاهی برگردید. با این روش کودک متوجه می شود که شما برمی گردید و جای نگرانی نیست.
- در زمان خواب کودک را تا تا تخت خواب همراهی کنید. برای او کتاب بخوانید و به او احساس امنیت بدهید.
- به کودک کمک کنید تا به آرامی و به تدریج با ترس های خود مقابله کند. با هم به سمت سایه هایی که ایجاد ترس کرده اند بروید. هیولاهای زیر تخت را با هم بررسی کنید. به او کمک کنید تا شجاعت خود را بشناسد.
- تماشای تصاویر، فیلم و نمایش های ترسناک را برای کودک محدود کنید.
